IHomer - thuis in IT

Toen ik in 2000 de overstap maakte van industriële automatisering naar kantoor automatisering ben ik bij meerdere grote IT bedrijven op sollicitatie geweest. Eén van deze bedrijven liet sollicitanten met busladingen tegelijk opdraven. De eerste sollicitatieronde bestond uit het invullen van een IQ test, die me deed denken aan een Cito toets.

“We zoeken mensen met kennis van een vak, IT kunnen wij ze wel leren”, was het devies. De uitslag van de IQ test gaf aan dat ik niet geschikt werd bevonden als medewerker van het bedrijf. Bemoedigend kreeg ik de woorden mee dat dit niet hoefde te betekenen dat er voor mij geen carrière in de IT was weggelegd, alleen niet bij dit bedrijf. Op weg naar huis vroeg ik mij af: “Software maken is toch ook een vak?”.

Intussen 10 jaar werkzaam in het vak kan ik niet anders dan dit volmondig beamen. Sterker nog, software ontwikkelen is een modern ambacht. Uiteraard zijn de gereedschappen anders, maar in wezen is software ontwikkeling niet zo verschillend van het werk van een smid of pottenbakker. Een ambacht is een handwerk dat wordt aangeleerd om een beroep mee uit te oefenen. Het resultaat is het vervaardigen van zaken die het dagelijkse leven van andere mensen gemakkelijker of eenvoudiger moeten maken.

Het uitvoeren van een ambacht vereist vakmanschap. Vakmanschap komt voort uit kennis en ervaring, maar zeker ook uit aanleg. Niet iedereen heeft het in zich het vakmanschap te bereiken dat benodigd is voor het ontwikkelen van goede software. De overtreffende trap van vakmanschap is meesterschap. Om meesterschap te verwerven zijn nog een aantal aanvullende vaardigheden van belang. Vaardigheden als inzicht, leiderschap, veel gevoel voor het vak en eigenaarschap over het resultaat. Een slecht product doet zeer.

Helaas wordt de branche overspoeld door leerlingen. Vakmanschap is schaars en meesterschap is zeldzaam. De verhoudingen zijn zoek. Vroeger had een meester 1 of 2 leerlingen die hij zorgvuldig had gekozen en de kneepjes van het vak bijbracht. Trots kon hij toezien hoe zijn leerlingen het vak eigen maakte en vakmanschap toonden. Met veel inzet werden ze uiteindelijk misschien zelf meester door het afleggen van een meesterproef.

Misschien wordt het tijd dat we software ontwikkeling als ambacht gaan benaderen.