Het lijkt wel of zoveel mogelijk winst maken voor veel organisaties de reden van bestaan is. Wij lijken echter vergeten te zijn dat winst helemaal niet de doelstelling van een organisatie behoort te zijn. Winst voor een organisatie is als voedsel voor een mens. Langdurig zonder kun je niet leven, maar het is niet je reden van bestaan.
Toch lijkt alle aandacht gericht op het maximaliseren ervan en dan nog het liefst op zo'n kort mogelijke termijn. Indien vooraf bedachte groei (lees: budget) ervan niet haalbaar is worden er draconische maatregelen genomen. Alles is dan geoorloofd om de wens/eis die vorig jaar is bedacht/opgelegd te benaderen of te overtreffen.
Elk bedrijf heeft zo zijn eigen escalatie fasen, maar globaal komen ze wel overeen. Eerst worden alle managers bij elkaar geroepen en krijgen zij een speech waarin de situatie, hun rol en de dreiging uit de doeken wordt gedaan. Vaak mogen zij dan ook nog meedenken hoe hier verandering in aan te brengen. Ideeën die zij dan ook als target meekrijgen.
De volgende fase is die van kostenbesparingen. Posten waarvan men denkt dat die voor de korte termijn geschrapt kunnen worden zijn hier het slachtoffer van. Reiskosten, trainingen, inkoop van materialen, echt alles wordt uit de kast gehaald en is geoorloofd om de kosten te minimaliseren. Vaak kennen mensen binnen deze organisaties deze cyclus en houden zij hier al rekening mee. Trainingen boeken in het begin van het jaar bijvoorbeeld, want aan het einde van het jaar is er geen geld meer voor.
Als dit alles ook niet helpt dan wordt het tijd om mensen te gaan vervangen. Het zoeken van de zondebok die dan geslachtofferd wordt om hiermee te bewijzen dat je de ernst van de situatie herkend en in staat bent om hier de noodzakelijk maatregelen op te nemen. Als dit tenslotte ook niet meer werkt dan wordt de topman zelf bedankt voor zijn diensten, met de befaamde gouden handdruk uiteraard, en vervangen door een crisismanager. Diens eerste actie is het veiligstellen van zijn bonus door het reorganiseren en afslanken van de organisatie.
En dat allemaal voor het glazen bol getal dat voorafgaande aan een jaar wordt bedacht als doelstelling: de winst. Ik heb persoonlijk meegemaakt dat in een jaar alles halleluja was; het budget voor wat betreft omzet en winst was gehaald. Feesten, borrels en bonussen om dat feit te vieren waren het gevolg. Een jaar later echter werd, met exact dezelfde absolute omzet en winstgetallen, de noodklok geluid en de bovenvermelde escalatie ingezet. Mij kun je dan wegdragen, wat overigens vervolgens ook gebeurt is.
Ik ben erg benieuwd wat er gebeurd als bedrijven zich gaan realiseren dat zij een andere reden van bestaan hebben. Dat zou volgens mij een ideale basis zijn voor echt Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen.
